Tuta Absoluta:Ο υπονομευτής των φύλλων της ντομάτας

Tuta Absoluta:Ο υπονομευτής των φύλλων της ντομάτας

Από πού ήρθε;

Το μικρολεπιδόπτερο Tuta absoluta, είναι έντομο ιθαγενές της Λατινικής Αμερικής που πρόσφατα βρέθηκε στην χώρα μας, όπως και στις περισσότερες χώρες της Μεσογειακής λεκάνης.

Πού το βρίσκουμε;

Επισκοπήσεις που διενεργήθηκαν με εντολή του ΥΠΑΑΤ κατέδειξαν την καθολική εξάπλωση του εχθρού στην Ελληνική επικράτεια.

Τί ζημιές κάνει;

Το Tuta absolutaμπορεί να προσβάλλει την καλλιέργεια της τομάτας, της μελιτζάνας, της πατάτας και της πιπεριάς. Επίσης προσβάλλει αρκετά αυτοφυή (ζιζάνια), όπως τον στίφνο (Solanum nigrum), τον γιατράκο (Nicotiana glauca) και τον τάτουλα (Datura stramonium). Το θηλυκό γεννά τα αυγά του στο μεσαίο ή στο κορυφαίο τμήμα του φυτού. Η μικρή κάμπια (προνύμφη 1ου σταδίου) όταν εκκολαφθεί ορύσσει στοές που στα αρχικά στάδια δύσκολα διακρίνονται.

Το Tuta absoluta προσβάλλει τα φύλλα και σπάνια τους βλαστούς. Από καρπούς προσβάλλει μόνο της τομάτας. Ολοκληρώνει την ανάπτυξή του (νυμφώνεται) στο έδαφος, σπανιότερα στα φύλλα. Είναι ένα ιδιαιτέρα επικίνδυνο έντομο. Σε έντονες προσβολές το σύνολο της φυλλικής επιφάνειας μπορεί να καταστραφεί μέσα σε λίγες μέρες προκαλώντας καθολική ξήρανση των φυτών και ολική απώλεια της παραγωγής. Επίσης, οι προσβεβλημένοι καρποί δεν είναι εμπορεύσιμοι και οι παραγωγοί πρέπει να τους απομακρύνουν και να τους καταστρέφουν επιμελώς.

tuta-absoluta-kampia-1Πώς είναι το Tuta absoluta;

Το ενήλικο είναι ένα καφέ-σταχτί πεταλουδάκι που δραστηριοποιείται την νύχτα. Την ημέρα κρύβεται και αν ενοχληθεί μπορεί να εντοπιστεί να πετά σε χαμηλό ύψος. Όμως πολύ δύσκολα ο παραγωγός μπορεί να αναγνωρίσει με σιγουριά το είδος από το ενήλικο. Αντίθετα η προνύμφη (η κάμπια) εύκολα αναγνωρίζεται καθώς έχει στον προθώρακα (ακριβώς πίσω από το κεφάλι) μια σκουρόχρωμη γραμμή.

Εάν διαπιστωθούν στοές στην καλλιέργεια, πρέπει να ανοίξουμε προσεκτικά το φύλλο στο σημείο της προσβολής και να παρατηρήσουμε προσεκτικά την κάμπια. Το σκουρόχρωμο στίγμα είναι ορατό με γυμνό μάτι σε καλά ανεπτυγμένες προνύμφες (με μήκος περίπου 1 εκ.), διαφορετικά θα χρειαστεί ένας μικρός μεγεθυντικός φακός.

Πως μπορώ να διακρίνω το Tuta absoluta από άλλους εχθρούς που προκαλούν παρόμοια συμπτώματα;

Λιριόμυζα (σιδηρόδρομος): Στα αρχικά στάδια, όταν η στοά είναι πολύ μικρή, δύσκολα κάποιος μπορεί να διακρίνει κάποια διαφορά μεταξύ των δυο εχθρών.

Με προσεκτική παρατήρηση, θα διαπιστωθεί ότι τα σφαιροειδή αποχωρήματα είναι διατεταγμένα στο κέντρο κατά μήκος τις στοάς για την λιριόμυζα, ενώ για το Tuta absoluta, τα αποχωρήματα τοποθετούνται στην άκρη της στοάς ή έξω από αυτήν.

Σε πιο προχωρημένες προσβολές το Tuta absoluta δημιουργεί θαλάμους που εύκολα διακρίνονται από τις στοές της λιριόμυζας.

Άλλοι υπονομευτές φύλλων:

Προβολές που διαπιστώνονται σε φυτά που δεν είναι ξενιστές του Tuta absoluta (π.χ. σπανάκι) οφείλονται σε άλλα είδη υπονομευτών (π.χ. Pegomyia spp.) που δεν θα πρέπει να ανησυχούν τους παραγωγούς. Οι προνύμφες τους δεν φέρουν το χαρακτηριστικό μαύρο στίγμα στον προθώρακα.

Φθοριμαία της πατάτας: Τα συμπτώματα που προκαλεί το Tuta absoluta στην τομάτα είναι τα ίδια με αυτά που προκαλεί το συγγενές ιθαγενές είδος Φθοριμαία (Phthorimaea operculella). Η διαφοροποίηση των δυο ειδών στο χωράφι μπορεί να γίνει με ασφάλεια από τα μορφολογικά χαρακτηριστικά της κάμπιας. Το χρώμα στο κεφάλι και στον προθώρακα είναι ομοιόμορφα σκούρο – καφέ για την Φθοριμαία σε αντίθεση με την Tuta absoluta που φέρει χαρακτηριστικό μαύρο στίγμα στον προθώρακα.

Πως μπορώ να προστατέψω την καλλιέργεια μου;

Η προσβολή μπορεί να καθυστερήσει ή/και να μειωθεί ακολουθώντας τους παρακάτω κανόνες:

1) Με καλό κλείσιμο των ανοιγμάτων του θερμοκηπίου (παράθυρα και αερισμός οροφής) με ειδικό εντομοστεγές δίχτυ.

2) Με εγκατάσταση προθαλάμου με διπλές πόρτες στα θερμοκήπια.

3) Με καταστροφή των αυτοφυών ξενιστών (ζιζάνια), στον περιβάλλοντα χώρο.

4) Με χρήση υγειών σποροφύτων (φυτωριακό υλικό με φυτοϋγειονομικό διαβατήριο).

5) Με αποφυγή της φύτευσης δεύτερης ευπαθούς καλλιέργειας σε θερμοκήπιο που προϋπήρχε προσβεβλημένη καλλιέργεια.

 

tuta_absoluta-pagida

Πως μπορώ να εντοπίσω έγκαιρα την προσβολή;

1. Με φερομονικές παγίδες:

• Οι φερομόνες ελκύουν μόνο τα αρσενικά και δεν θα αυξήσουν την προσβολή.

• Η παρουσία αρσενικών στις παγίδες μάς προειδοποιεί για πιθανή επικείμενη προσβολή και μπορεί να παρατηρηθεί πριν από οποιαδήποτε εμφάνιση συμπτωμάτων προσβολής στην καλλιέργεια.

• Τα θηλυκά και τα αρσενικά έντομα που τελικά επισκέπτονται την καλλιέργεια προσελκύονται από πτητικές ελκυστικές ουσίες που παράγονται αποκλειστικά από τα φυτά της τομάτας (ονομάζονται καϊρομόνες). Επομένως, αν παρατηρηθεί αύξηση στα επίπεδα προσβολής δεν θα σχετίζεται με την χρήση φερομονικών παγίδων στην καλλιέργεια.

2. Με σωστά σχεδιασμένο πλάνο παρακολούθησης της καλλιέργειας για νέες προσβολές:

• Ο παραγωγός πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίζει την προσβολή σε πολύ αρχικά στάδια, κάτι που είναι σχετικά δύσκολο, όπως προαναφέρθηκε και απαιτεί εκπαίδευση και εμπειρία.

• Για το σχέδιο παρακολούθησης και τη συχνότητα των ελέγχων για νέες προσβολές, να συμβουλευθεί τον τοπικό γεωπόνο ή τεχνολόγο γεωπονίας που παρακολουθεί την καλλιέργεια.

• Καλά εξασκημένοι γεωπόνοι μπορούν να εκτιμήσουν, ακόμα και χωρίς την βοήθεια μεγεθυντικού φακού, τα επίπεδα ωοθεσίας (πόσα αυγά έχουν τοποθετήσει πάνω στο φύλλο), που δίνει μια εκτίμηση της κατάστασης πριν την έναρξη της προσβολής.

Πως μπορώ να μειώσω την προσβολή?

1)Εξαπόλυση ωφέλιμων οργανισμών.

Χρησιμοποιήθηκαν με επιτυχία

  • τα παρασιτοειδή των αυγών Trichogramma pretiosum και Trichogramma sp.,  
  • τα παρασιτοειδή των προνυμφών Pseudapanteles dignus και Dineulophus phthorimaeae,
  • το παρασιτοειδές των χρυσαλίδων Cornua sp.,
  • τα αρπακτικά Podisus nigrispinus, τα Macrolophus caliginosus και Macrolophus pygmaeus που τρέφονται από τις προνύμφες του εντόμου
  • και τα Nabis pseudoferus και Nesidiocoris tenuis.

2)Βάκιλος Θουριγκίας.

Ο Βάκιλος Θουριγκίας είναι ένα βακτήριο που βρίσκεται συνήθως στο έδαφος και χρησιμοποιείτε εδώ και δεκαετίες από τους βιολογικούς καλλιεργητές. Εκτός από το έδαφος μπορεί να βρεθεί σε υδάτινα περιβάλλοντα, στο στομάχι εντόμων (σκόρων, καμπιών, πεταλοειδών κυρίως), σε περιττώματα εντόμων,σε μέρη που έχει αρκετά έντομα, σε σιλό και εγκαταστάσεις αλεύρων.

Ο Βάκιλος αυτός εκκρίνει κρυστάλλους πρωτεΐνης που προσβάλουν αρκετά έντομα.Αναλυτικά προσβάλει λεπιδόπτερα (πεταλούδες και σκόροι), δίπτερα (μύγες και κουνούπια), κολεόπτερα (σκαθάρια), υμενόπτερα ( σφήκες , μέλισσες , τα μυρμήγκια ) και νηματώδεις . Οι κρύσταλλοι πρωτεΐνης αυτοί λέγονται Δ-Εντοξίνες.

Όταν το έντομο καταπιεί τις τοξίνες γίνεται μια αντίδραση που παραλύει το γαστρεντερικό του σύστημα και έτσι το έντομο σταματάει να τρώει.Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μετά από μερικές μέρες να πεθάνει από ασιτία.Υπάρχουν διάφορα στελέχη του Βάκιλου Θουριγκίας που αντιμετωπίζουν διαφορετικά έντομα. Ο πιο διαδεδομένος είναι το kurstaki που καταπολεμά κάμπιες από λεπιδόπτερα.

Ένα πολύ θετικό του Βακίλου είναι ότι δεν έχει καμία επίπτωση σε ωφέλιμα έντομα. Τα έντομα τα οποία προσβάλει είναι κατά κύριο λόγο προσβολές σε καλλιέργειες.Έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί παράλληλα με άλλες μεθόδους βίο καλλιέργειας όπως είναι τα ωφέλιμα έντομα.

Στον άνθρωπο δεν έχει καμία επίπτωση και έτσι μπορεί να γίνει συγκομιδή από τα φυτά παράλληλα με τον ψεκασμό.

Σαν εντομοκτόνο πωλείται από τα γεωπονικά καταστήματα από διάφορες εταιρίες. Είναι σχετικά οικονομικός με τιμή 3-5 ευρώ το κιλό περίπου. Είναι συνήθως σε μορφή λευκής σκόνης (κρυστάλλων),αλλά υπάρχει και σε υγρό. Χρησιμοποιείτε πασπαλιστός ή με φυσούνα απευθείας πάνω στα φυτά όταν είναι σε σκόνη,ενώ μέσω του συστήματος ποτίσματος όταν είναι σε υγρή μορφή.

Τα πρώτα χρόνια της προσβολής της τούτας στην Ευρώπη ήταν σχεδόν ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης της μέχρι να αναπτυχθούν χημικά σκευάσματα και φερομόνες.

Ένα από τα λίγα μειονεκτήματα του είναι η μικρή χρονική διάρκεια που παραμένει ενεργός όταν εκτεθεί. Κάποια σκευάσματα μένουν ενεργά για μία μόνο μέρα. Τα περισσότερα έχουν μέγιστο όριο τις 7 μέρες.Αυτό σημαίνει ότι χρειάζονται ψεκασμοί ανά τακτά διαστήματα για να είναι πλήρως αποτελεσματική η αντιμετώπιση.

Επίσης έχει μικρότερη χρονική διάρκεια ζωής σαν σκεύασμα από τα υπόλοιπα σκευάσματα φυτοπροστασίας (2 περίπου χρόνια).Γιαυτό καλό είναι να κοιτάτε την ημερομηνία παραγωγής των σκευασμάτων πριν τα αγοράσετε και να τα καταναλώνετε σε σχετικά μικρό διάστημα.

Τέλος ένα πρόβλημα που παρατηρείται είναι ότι επειδή δεν έχει άμεσα αποτελέσματα θεωρείται από πολλούς ανεπιτυχής ο ψεκασμός. Όπως είπαμε δεν σκοτώνει άμεσα τις κάμπιες αλλά παραλύει το γαστρεντερικό τους σύστημα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να πεθάνουν από ασιτία.Κάτι που μπορεί να πάρει και μέρες.Αυτές τις μέρες βέβαια οι κάμπιες δεν έχουν καμία επίπτωση στις καλλιέργειες καθώς σταματάνε να τρέφονται.

Έτσι οι καλλιεργητές που βλέπουν έντονο πληθυσμό καμπιών λίγες μέρες μετά από χρήση του βακίλου,πιστεύουν ότι δεν έχει δράσει και χρησιμοποιούν χημικά εντομοκτόνα.Έτσι ενώ είναι αποτελεσματικός ο βάκιλος ερμηνεύεται λάθος η δράση του και εγκαταλείπεται.

3)Παραφινικά λάδια

Τα παραφινικά λάδια και τα προϊόντα του neem(στην Ελλάδα υπάρχει το ξαδεφρφάκι του η μελία) δίνουν καλά αποτελέσματα. Επιπλέον, τα σκευάσματα αυτά έχουν πολύ χαμηλή τοξικότητα για τα παρασιτοειδή. 

4)Παγίδες με κόλα

Αλείφουμε με εντομολογική κόλα την επιφάνεια της σακούλας χρησιμοποιώντας πινέλο και φορώντας γάντια,και τοποθετήσαμε τα φελιζόλ ανάμεσα στις γραμμές φύτευσης. (Ένα κάθε 4 μέτρα)

Δύο μόλις μέρες μετά,τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά.Κάθε παγίδα είχε πιάσει πάνω από 500 τούτες!

ΠΡΟΣΟΧΗ!! Αν έχετε κατοικίδια στο χωράφι φροντίστε για την απομάκρυνσή τους.Ακόμα και σκύλοι μεγάλου μεγέθους μπορεί να κολλήσουν στις παγίδες και να ακινητοποιηθούν!

Οι ίδιες παγίδες μπορούν να γίνουν και φάκες για ποντίκια,αρκεί να τοποθετήσετε λίγο τυρί η τηγανισμένη σαρδέλα στο κέντρο,με την προυπόθεση ότι δεν θα υπάρχουν γάτες.Αν κολλήσει γάτα,είναι πολύ επώδυνο να την ξεκολλήσετε…»

πηγή:geotee-anmak
πηγή:creteplus

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.