Permaculture (Περμακουλτούρα)

αναρτήθηκε σε: Περμακουλτούρα | 0

περμακουλτούρα

Permaculture (περμακουλτούρα)

«Μπορούμε να λύσουμε όλα τα προβλήματα του κόσμου σε έναν κήπο» λέει ο Geoff Lawton ένας από τους πιο καταξιωμένους δασκάλους και ακτιβιστές στον χώρο της περμακουλτούρας.

Πρόλογος

Η λέξη permaculture αποτελεί σύμμειγμα των λέξεων permanent agriculture και permanent culture.

Στα ελληνικά έχει πολλές αποδόσεις. Ξεκίνησα να χρησιμοποιώ τον ορισμό αεικαλλιέργεια ο οποίος προέρχεται από τις λέξεις αειφόρος + καλλιέργεια γιατί πιστεύω πως είναι η πιο πιστή ελληνική απόδοση της λέξης permaculture. Ωστόσο, επειδή βλέπω πως ο καθένας προτιμάει κάτι διαφορετικό, έχω αποφασίσει να χρησιμοποιώ κυρίως τη λέξη περμακουλτούρα, γιατί πλέον είναι διεθνής όρος. Στα ελληνικά επίσης χρησιμοποιούνται οι όροι Συνεχής Καλλιέργεια, Διαρκής Καλλιέργεια, Μόνιμη Καλλιέργεια και (λιγότερο συχνά γιατί χρησιμοποιείται για άλλους σκοπούς) Αειφόρος Καλλιέργεια.

Τι είναι η περμακουλτούρα (permaculture);

PermacultureFlower-greek

Η περμακουλτούρα είναι μια επιστήμη σχεδιασμού οικοσυστημάτων η οποία μας δείχνει πώς μπορούμε να καλύψουμε όλες μας τις ανάγκες μιμούμενοι τη φύση, χρησιμοποιώντας αρχαίες τεχνικές μαζί με καινούργια τεχνογνωσία, σεβόμενοι τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Αφορά όλες τις πλευρές της ζωής και εφαρμόζεται παντού από το χωριό μέχρι την πόλη. Ουσιαστικά μας δείχνει πώς μπορούμε να πορευτούμε προς την αυτάρκεια και την αυτονομία.

Με άλλα λόγια, ότι χρειάζεται για να ζήσεις χωρίς «σκοτούρες» όπως έλεγε η γιαγιά μου, σου τα παρέχει η γη και το μόνο πράγμα που χρειάζεσαι είναι ένα ανοιχτό μυαλό για να τα συνδυάσεις με αρμονικό τρόπο.

Η permaculture βασίζεται στη συνεργασία με τη φύση, την φροντίδα για τη Γη και τους ανθρώπους της, οπότε μας δίνει μόνιμες λύσεις για μια μόνιμη κουλτούρα και έχει εφαρμογές σε: διαχείριση ενέργειας και φυσικών πόρων, υπαίθριες εκτάσεις και προστατευόμενες φυσικές περιοχές, διαχείριση απορριμάτων, δημόσιους χώρους, εκπαιδευτικά ιδρύματα, εμπορικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις, κτήματα και κήπους, αυλές, μπαλκόνια και ζαρντινιέρες αστικών κατοικιών. Απευθύνεται σε όλους όσους θέλουν να ζουν στεκόμενοι υποστηρικτικά προς τη Γη και με ευγένεια.

Όσο ασχολείστε με την permaculture, τόσο θα καταλαβαίνετε πως μέχρι και σε ένα διαμέρισμα μπορείτε να κάνετε μικρές αλλαγές που θα κάνουν μεγάλη διαφορά στη ζωή σας και στην κατάσταση του πλανήτη.

Η  Έλενα Συμεωνίδου, επεκτείνει τον ορισμό της περμακουλτούρας:

Η περμακουλτούρα είναι μία εφαρμοσμένη επιστήμη που βασίζεται σε πολλούς επιστημονικούς τομείς και στόχος της είναι ο σχεδιασμός ενός αειφόρου τρόπου ζωής, δηλαδή ενός τρόπου ζωής που δεν δανείζεται από το μέλλον αλλά αντιθέτως εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα των φυσικών πόρων για τις επερχόμενες γενιές. Αφορά και ασχολείται με όλες τις πλευρές της ζωής, το οικιστικό περιβάλλον, την ενέργεια, την παραγωγή τροφής, την προσαρμοστικότητα στις αενάως μεταβαλλόμενες συνθήκες της ζωής, την ανθρώπινη συνεργασία και την ομαλή και δημιουργική συμβίωση όλων των μορφών ζωής στον πλανήτη. Συνδυάζει την πανάρχαια με τη σύγχρονη επιστημονική γνώση και τεχνολογία έτσι ώστε να υλοποιήσει την ηθική θεωρητική της βάση: φροντίζουμε τον πλανήτη, φροντίζουμε τους ανθρώπους, βάζουμε όρια στη κατανάλωση και μοιραζόμαστε δίκαια το πλεόνασμα.

Το παρακάτω κείμενο προέρχεται από τη μετάφραση της ιστοσελίδας What is Permaculture του Ινστιτούτου Περμακουλτούρας της Αυστραλίας, το οποίο αποτελεί έναν από τους φορείς με ηγετικό ρόλο στο κίνημα Περμακουλτούρας παγκοσμίως.

Η λέξη permaculture, νεολογισμός του Bill Mollison, αποτελεί σύμμειγμα των λέξεων permanent agriculture και permanent culture. Πρόκειται για ένα σύστημα σχεδιασμού και διαχείρισης αγροτικά παραγωγικών συστημάτων, που έχουν την ποικιλομορφία, τη σταθερότητα και την προσαρμοστικότητα των φυσικών οικοσυστημάτων. Στοχεύει στην αρμονική ενσωμάτωση του ανθρώπου στο τοπίο που τον περιβάλλει – και στη διαμόρφωση του τοπίου αυτού έτσι ώστε να εξασφαλίζει στον άνθρωπο τροφή, ενέργεια, ασφάλεια και τις υπόλοιπες υλικές και μη-υλικές ανάγκες του με βιώσιμο τρόπο. Χωρίς μόνιμη καλλιέργεια (permanent agriculture) η κοινωνική σταθερότητα δεν είναι εφικτή.

Η σχεδιασμός σύμφωνα με τις αρχές της περμακουλτούρας είναι ένα σύστημα σύνθεσης νοητικών, υλικών και στρατηγικών στοιχείων σε ένα μοντέλο που λειτουργεί για να ωφελήσει τη ζωή σε όλες της τις μορφές.

Η φιλοσοφία που διέπει την περμακουλτούρα είναι της συνεργασίας και όχι του ανταγωνισμού με τη φύση· της παρατεταμένης και προσεκτικής παρατήρησης και όχι της παρατεταμένης και άλογης δράσης· της προσέγγισης των ζωντανών συστημάτων για όλες τις λειτουργίες τους και όχι μόνο για την απόδοση ενός και μοναδικού προϊόντος από αυτά·  και της διαχείρισης των οικοσυστημάτων με τρόπο που να τους επιτρέπει να εκδηλώνουν την ιδία τους εξέλιξη.

Η Περμακουλτούρα στη Φύση και την Κοινωνία

Καθώς η βάση της περμpermaculture snakeακουλτούρας είναι ο σχεδιασμός με στόχο τη βελτίωση ενός συστήματος, μπορεί τούτη να προστεθεί σε οποιαδήποτε άλλη ηθική εκπαίδευση ή προσόντα τα οποία εξασκούμε, και είναι εν δυνάμει εφαρμόσιμη σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Εντούτοις, επικεντρώνεται σε ήδη κατοικημένη και σε αγροτική γη. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της γης χρήζει επείγουσας αποκατάστασης και επανασχεδιασμού. Ένα βέβαιο αποτέλεσμα της χρήσης της γνώσης και των δεξιοτήτων που μας δίνει η περμακουλτούρα […] θα είναι η απελευθέρωση του μεγαλύτερου μέρους του πλανήτη από την ανθρώπινη χρήση για την αποκατάσταση των φυσικών οικοσυστημάτων. Και αυτά τα οικοσυστήματα πρέπει να πάψουμε να τα βλέπουμε κάτω από το πρίσμα της “χρησιμότητάς τους στους ανθρώπους”, παρά μόνο με την πολύ ευρεία έννοια της υγείας του πλανήτη.

Η πραγματική διαφορά ανάμεσα σε ένα καλλιεργημένο (σχεδιασμένο) οικοσύστημα και σε ένα φυσικό είναι ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ειδών (και της βιομάζας) στην καλλιεργημένη οικολογία προορίζεται για τη χρήση των ανθρώπων ή των ζώων που αυτοί εκτρέφουν. Αποτελούμε ένα πολύ μικρό μέρος του συνόλου των ειδών στη φύση, και έχουμε στην άμεση διάθεσή μας μόνο ένα πολύ μικρό μέρος από τα προϊόντα, τη “σοδειά” αυτού του συνόλου. Ο σχεδιασμός της ανθρώπινης κατοικίας είναι ανθρωπο-κεντρικός, με την έννοια ότι αποσκοπεί κυρίως στη κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών.

Αυτός είναι ένας λογικός στόχος, αλλά είναι ανάγκη να τον εμπλουτίσουμε με μία φυσικο-κεντρική ηθική, που αποσκοπεί κυρίως στην προστασία της φύσης. Αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα για τη φύση εάν δεν ελέγξουμε την απληστία μας και εάν δεν φροντίσουμε να καλύψουμε τις ανάγκες μας κοντά στο χώρο που ζούμε. Εάν αυτός ο στόχος επιτευχθεί, μπορούμε να αποσυρθούμε από ένα μεγάλο μέρος της γης που τώρα καλλιεργείται με τις συμβατικές γεωργικές μεθόδους και να αφήσουμε αυτή τη γη να ευημερήσει.
[…] Έχουμε κακοποιήσει το περιβάλλον και ξεφορτωθεί τα απόβλητά μας σε οικοσυστήματα που δεν χρειαζόταν να διαταράξουμε στο ελάχιστο, εάν σχεδιάζαμε και χρησιμοποιούσαμε κατάλληλα τα σπίτια και τους κήπους μας.
Εάν χρειάζεται να καθορίσουμε έναν κώδικα δεοντολογίας για τα φυσικά οικοσυστήματα, ας είναι ο παρακάτω:
1.    Ανυποχώρητη αντίθεση στη περαιτέρω διατάραξη των φυσικών δασών που έχουν απομείνει, και όπου οι περισσότεροι ζωντανοί οργανισμοί βρίσκονται ακόμη σε ισορροπία
2.    Δυναμική αποκατάσταση και σταθεροποίηση των υποβαθμισμένων και κατεστραμμένων φυσικών συστημάτων
3.    Δημιουργία φυτικών συστημάτων για την προσωπική μας χρήση στην ελάχιστη δυνατή έκταση γης που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για την συντήρησή μας
4.    Δημιουργία καταφυγίων για φυτά και ζώα σπανίων ή απειλούμενων ειδών

Η Περμακουλτούρα είναι ένα σύστημα σχεδιασμού που ασχολείται κατά κύριο λόγο με το σημείο 3 στον παραπάνω κώδικα, αλλά όσοι άνθρωποι έχουν υπεύθυνη δράση στη ζωή τους εν γένει προσυπογράφουν στην πραγματικότητα και τα δύο πρώτα σημεία. […]

 

Τι καλύπτει η περμακουλτούρα

  • Πατάτε “Start Prezi” και έπειτα προχωράτε πατώντας τα βελάκια.

H permaculture καλύπτει τα πάντα από:

>Το καλλιεργούμενο οικοσύστημα
-δημιουργία κήπων με οργανικά λαχανικά
-επιλογή φυτών
-δημιουργία και συντήρηση οπωρώνων
-φυτοπαράσιτα-οικολογικοί τρόποι αντιμετώπισης
-συστήματα εκτρεφόμενων ζώων
-συστήματα ζωοτροφών
-παραγωγή μυκήτων
-βιοδυναμική
– αποθήκευση και διάδοση σπόρων
> Δημιουργία υγιούς εδάφους
-βασικά στοιχεία δομής εδάφους
-υφή και pH
-στρατηγικές βελτίωσης εδάφους, πχ μέσω κομπόστ, ψυχανθή φυτών, σκουληκιών, εδαφοκάλυψης, φυσικής λιπασματοποίησης
-«πράσινη» κοπριά και συγκαλλιέργειες
-κάλυψη εδάφους και κομποστοποίηση
-έλεγχος αποσάθρωσης
-μηχανική και ανόργανη αποκατάσταση εδαφών
> Διαβάζοντας το τοπίο
-σχεδιασμός και ανάλυση χώρου
-αξιολόγηση εδάφους για βέλτιστη χρήση
-παρατήρηση μοτίβων και κύκλων της φύσης
-ραβδοσκοπία
> Νερό στο τοπίο
-αποθήκευση και διαχείριση νερού
-φράγματα και αυλάκια απορροής
-υδατοκαλλιέργεια
-επεξεργασία και χρήση υγρών αποβλήτων
> Στέγαση
-επιλογή περιοχής
-σχεδιασμός ενεργειακής επάρκειας και υγιή κατασκευαστικά υλικά
-κατάλληλες τεχνολογίες
-παραγωγή ενέργειας
-ηλιακός φούρνος
-διαχείριση απορριμάτων
> Δάση
-δασική οικολογία
-δημιουργία ανεμοφρακτών
-ξύλα για καύση
-ξυλεία και άλλες σοδειές
-διάδρομοι άγριας ζωής και δημιουργία φυσικών κατοικιών
-δασικές τέχνες
-λαογραφία και μυθολογία
> Σχεδιαστικές δεξιότητες
-μέθοδοι και διαδικασίες σχεδιασμού
-σχεδιασμός ομάδας
-τεχνικές σχεδίασης
-ομαδική εργασία
-ιδεατός σχεδιασμός
-ζώνες και τομείς
-επίλυση προβλημάτων
-διασκέδαση
> Πρακτικά
-οικο(δόμηση)
-δημιουργία
-κηπουρική
-μαγείρεμα
-ψήσιμο
-μοίρασμα εμπειριών
-δράσεις
> Συστήματα υποστήριξης κοινοτήτων
-αγροκτήματα πόλης και κοινοτικοί κήποι
-αστική αναζωογόνηση
-σχεδιασμός για τη μείωση κατανάλωσης ενέργειας
-πόλεις σε μεταβατικό στάδιο (‘Transition towns’)
-στρατηγικές εφαρμογής
-σχεδιασμός χωριού και κοινότητας
-οικονομία κοινότητας
-βιώσιμη επιχείρηση
-υγεία και  ίαση
-βαθιά οικολογία – η κρίσιμη καμπή
Για να λέτε πως εφαρμόζετε permaculture, πρέπει να τηρείτε μερικές ηθικές αρχές.

 

Ηθικές αρχές

[Σημείωση: Μερικές προτάσεις είναι από το βιβλίο Permaculture (Συνεχής Καλλιέργεια) με λίγα λόγια, του Patrick Whitefield, εκδόσεις Λευκό Κυπαρίσσι]

Στην καρδιά της περμακουλτούρας υπάρχει η θεμελιώδης επιθυμία να κάνουμε αυτό που πιστεύουμε ότι είναι σωστό και δρώντας με αυτόν τον τρόπο, να γινόμαστε μέρος της λύσης αντί μέρος του ίδιου του προβλήματος. Με άλλα λόγια, σε όλο αυτό υπάρχει μια αίσθηση ηθικής, που μπορεί να συνοψιστεί στα παρακάτω:

Φροντίδα για τη Γη

Η επιβίωσή μας εξαρτάται από τη Γη. Η Γη είναι ένας ζωντανός, ενιαίος οργανισμός και είμαστε μέρος της όπως τα ζώα.Εγώ βλέπω τη γη ως ένα σώμα. Όταν τη σκάβουμε, κάνουμε πληγή. Όταν την πατάμε και συμπιέζουμε το χώμα, σκοτώνουμε μικροοργανισμούς που βοηθάνε τη γονιμότητα του εδάφους.Όλα τα ζωντανά και μη ζωντανά έχουν εγγενή αξία, όλα είναι σημαντικά. πχ Ένα δέντρο έχει αξία ακόμη και αν δεν έχει εμπορική αξία για τον άνθρωπο. Αυτό το δέντρο είναι ζωντανό και έχει ρόλο στη φύση: ανακυκλώνει απόβλητα, παράγει οξυγόνο, απομονώνει το διοξείδιο του άνθρακα, στεγάζει τα ζώα, οικοδομεί το έδαφος, και ούτω καθεξής.Η περμακουλτούρα δεν σημαίνει να μετατρέψουμε όλο τον κόσμο σε ένα παραγωγικό, βρώσιμο οικοσύστημα. Κάθε άλλο! Υιοθετώντας την περμακουλτούρα, μπορούμε να αυξήσουμε την παραγωγικότητα της γης σε τέτοιο βαθμό που να χρειαζόμαστε πολύ λιγότερη καλλιεργήσιμη έκταση, αφήνοντας έτσι περισσότερο χώρο στην άγρια φύση.

Φροντίδα για τον άνθρωπο

Η φροντίδα για τον άνθρωπο είναι εξίσου σημαντική με την φροντίδα για τη γη. Αν δεν προσέξουμε τους εαυτούς μας, πως θα είμαστε σε θέση να προσέξουμε τη γη;Αυτό μπορεί να σημαίνει τα πάντα – από το να διδάξουμε τον εαυτό μας από την αρχή την τέχνη του να επικοινωνεί και να ακούει, μέχρι το να σχεδιάσουμε εκ νέου πόλεις που να επιτρέπουν την κάλυψη των πραγματικών ανθρώπινων αναγκών.

Δίκαιος μερισμός

Ο δίκαιος μερισμός είναι να αποδεχτούμε ότι η Γη έχει όρια. Δεν έχει άπειρο μέγεθος, συνεπώς και η όρεξή μας δεν μπορεί να είναι άπειρη. Το να ανακυκλώνουμε ή να αγοράζουμε “περιβαλλοντικά φιλικά” προϊόντα, δεν μπορεί να συγκριθεί με τη δραστική μείωση της κατανάλωσης, οπότε βάζουμε όρια στη κατανάλωση και μοιραζόμαστε δίκαια το πλεόνασμα με τους ανθρώπους και τη γη.


Μόνο εάν τηρούνται αυτές οι αρχές, μπορούμε να πούμε πως εφαρμόζουμε την περμακουλτούρα!

Δείτε και κάποιες ακόμα πληροφορίες και σχετικά βίντεο

Η Εμίλια Χέιζλιπ ήταν μια Καταλανή κηπουρός που έζησε στη Γαλλία. Παρακολουθήστε αυτό το υπέροχο βίντεο, με ελληνικούς υποτίτλους, γεμάτο πρακτικές οδηγίες γα τη δημιουργία λαχανόκηπου και βαθιά γνώση για την υγεία του εδάφους.

Είναι αλήθεια ότι στην περμακουλτούρα χρησιμοποιούμε κομπόστ και άλλα φυσικά εδαφοβελτιωτικά, ειδικά στην αρχή, αλλά οι βασικές αρχές στην κατασκευή αυτού του λαχανόκηπου είναι αυτές που ακολουθούμε κι εμείς.

Μετά απ’ αυτό δε μένει τίποτα άλλο από το να βγείτε έξω και να φτιάξετε τον δικό σας λαχανόκηπο! Και θυμηθείτε: η καλλιέργεια της τροφής μας είναι μία από τις πιο επαναστατικές δράσεις στην εποχή μας…

 

 

 

Αληθινός Πλούτος

John Dennis LiuO John Dennis Liu είναι ερευνητής και κινηματογραφιστής και ίδρυσε και διευθύνει το Environmental Education Media Project (EEMP) από το 1997. Έχει καταγράψει την αποκατάσταση μεγάλων οικοσυστημάτων όπως το Loess Plateau στην Κίνα και στο παρακάτω βίντεο μας μεταφέρει μία ρηξικέλευθη αλλά απλή ιδέα για τη Φύση και την Παγκόσμια Οικονομία.

Νομίζω ότι τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα πριν γίνουν καλύτερα κι αυτό αναμφισβήτητα το βιώνουμε στην Ελλάδα στον παρόντα χρόνο. Αλλά, δεν είναι αρκετό να προετοιμαζόμαστε για όσα έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Πρέπει παράλληλα να εργαζόμαστε για τη δημιουργία και την πραγμάτωση ενός νέου μοντέλου ζωής.

Ο John D. Liu κάνει ακριβώς αυτό το πράγμα: “Από τη μελέτη των φυσικών οικοσυστημάτων προκύπτει μία απάντηση με οικονομικούς όρους στην θεμελιώδη ερώτηση “Τι είναι πλούτος;”.

Παρ όλο που όλα όσα παράγονται και καταναλώνονται προέρχονται από την αφθονία αυτού του Πλανήτη, σύμφωνα με την τρέχουσα οικονομική σκέψη, η αξία των οικολογικών λειτουργιών είναι μηδενική. Σήμερα, υπολογίζουμε το χρήμα και την οικονομία ως το άθροισμα της παραγωγής και της κατανάλωσης προϊόντων και υπηρεσιών.

Όταν αποτιμούμε την αξία των προϊόντων και των υπηρεσιών χωρίς να αναγνωρίζουμε την οικολογική λειτουργία από την οποία προκύπτουν, δημιουργούμε ένα διεστραμμένο κίνητρο υποβάθμισης των γήινων οικοσυστημάτων […]

Αποδεικνύεται ότι τα λειτουργικά οικοσυστήματα είναι πιο πολύτιμα από την παραγωγή και την κατανάλωση. Ένας δρόμος προς τη βιωσιμότητα είναι ορατός όταν η οικονομία βασίζεται στην οικολογική λειτουργία και όχι στην παραγωγή/κατανάλωση. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε τη θεμελιώδη μεταμόρφωση της ανθρώπινης κοινωνίας.”

Απολαύστε το βίντεο με ελληνικούς υποτίτλους!

 

Πηγή:http://permaculture-greece.org/what-is-permaculture-gr/

Πηγή:http://www.kangouro.gr/

 

Αφήστε μια απάντηση